train badge link badge link badge link badge link badge link badge link badge link badge link badge
train badge link badge link badge link badge link badge link badge link badge link badge link badge

Minh Thịnh

Cơn hoảng loạn mang tên “lẽ ra mình phải đi xa hơn rồi”

Nó thường đến vào những lúc chẳng có gì sai.

Không có deadline dí sát gáy.
Không có biến cố lớn.
Một ngày trôi qua khá yên, rồi tự nhiên trong ngực xuất hiện một khoảng trống mơ hồ 
như thể thời gian đã lặng lẽ đi tiếp mà quên báo cho mình.

Không phải vì thiếu việc để làm,
mà vì có quá nhiều khoảnh khắc trống để nghĩ.

Cảm giác ấy không nói rõ bạn đã sai ở đâu.
Nó chỉ buông một phán quyết chung chung:
chưa đủ, chưa nhanh, chưa “đâu vào đâu”.

Và vì nó mơ hồ, bạn không biết phải tự bào chữa thế nào.
Bạn bắt đầu rà soát đời mình như lục lại một căn phòng:
công việc, tiền bạc, các mối quan hệ, định hướng tương lai 
mọi thứ đều “tạm ổn”, nhưng vẫn không chạm được vào cảm giác an tâm.


Điều tàn nhẫn nhất của cơn hoảng loạn này
là nó khiến bạn nghĩ mình lười biếng.

Nhưng sự thật thường ngược lại.
Nó hay tìm đến những người đã nghĩ quá nhiều, cố gắng quá lâu,
những người tin rằng nếu mình sống tử tế, nỗ lực đều đặn,
thì cuộc đời ít nhất cũng phải đi theo một đường thẳng dễ hiểu.

Nhưng đời không vận hành như bảng điểm.
Nó giật cục.
Nó vòng vo.
Nó có những giai đoạn trông như đứng yên,
trong khi bên trong mọi thứ đang đổi cấu trúc.

Cơn “lẽ ra mình phải đi xa hơn” xuất hiện
khi bên trong bạn đã thay đổi nhanh hơn những dấu mốc bên ngoài kịp phản ánh.


Phần lớn thời gian, cảm giác này đi kèm với một sự đổi hướng thầm lặng.

Có thể bạn không còn muốn kiểu thành công từng khiến mình hưng phấn.
Có thể bạn đã mệt với việc đốt sức để đổi lấy cảm giác “đang tiến lên”.
Có thể những thứ từng hứa hẹn an toàn
giờ chỉ làm bạn thấy bị mắc kẹt.

Nhưng thay vì nhận ra đó là trưởng thành,
não bộ hoảng sợ.
Nó xem sự chậm lại là nguy hiểm.
Nó gọi sự im lặng là thất bại.


Rồi bạn bắt đầu nhìn sang đời người khác.

Bạn thấy bạn bè “ổn định”, “đạt được”, “biết mình muốn gì”.
Bạn thấy họ chuyển thành phố, mua nhà, thông báo tin vui, nói về tương lai bằng giọng chắc chắn.

Hệ thần kinh của bạn lặng lẽ ghi nhận những hình ảnh đó
như những mốc thời gian bạn đã trễ hẹn.

Nhưng “xa hơn” là xa về đâu?
Theo thước đo của ai?
Về một cuộc đời nào?

Phần lớn chúng ta vẫn đang dùng bản đồ của một phiên bản cũ của chính mình 
phiên bản chưa biết kiệt sức là gì,
chưa hiểu chi phí của việc luôn phải tỏ ra mạnh mẽ,
chưa nhận ra có những đích đến trông rất đẹp từ xa
nhưng khi đến gần thì rỗng.

Khi phiên bản đó không còn cầm lái,
các thước đo cũ sụp đổ,
và não bộ gọi sự lạc hướng này là “mình kém cỏi”.


Ẩn dưới cơn hoảng loạn này là một dạng tang lễ nhỏ.

Tang cho một tương lai bạn từng tin rằng sẽ đến đúng hẹn.
Tang cho cảm giác “rồi mọi thứ sẽ rõ ràng khi mình đủ lớn”.
Tang cho ý nghĩ rằng chỉ cần vài quyết định đúng
là sẽ có một khoảnh khắc đứng lại và thấy mình đã tới nơi.

Ngay cả khi bạn không còn muốn tương lai đó,
cơ thể bạn vẫn nhớ đã từng chuẩn bị cho nó.
Và khi nó không xuất hiện,
thăng bằng bên trong bị lệch đi.


Vì thế, cơn hoảng loạn này không phản ứng tốt với động lực.

Bạn không thể “tăng tốc” để thoát khỏi nó.
Đặt thêm mục tiêu, ép mình phải rõ ràng, buộc phải quyết liệt
chỉ làm cảm giác tệ hơn 
vì nó củng cố niềm tin rằng nơi bạn đang đứng là sai.

Thực ra, rất nhiều khi, cảm giác “tụt lại” xuất hiện
chính là lúc bạn đang làm một điều can đảm:
không lao về phía một cuộc đời trông có vẻ thành công
nhưng sẽ lấy đi hệ thần kinh, các mối quan hệ, và chính bạn.

Trong một thế giới tôn thờ tốc độ,
sự kiềm lại luôn bị hiểu nhầm là thua cuộc.


Còn một điều ít người nói:
cơ thể bạn quen với việc luôn trong trạng thái cảnh giác.

Quen với việc phải hữu ích, phản hồi nhanh, làm được việc, không được chậm.
Với một cơ thể như thế,
việc chậm lại, nghi ngờ hướng đi, hay ngồi trong mơ hồ
cảm giác sai về mặt sinh học.

Cơn hoảng loạn đôi khi không phải vì đời bạn sai,
mà vì hệ thống bên trong đang cố kéo bạn quay lại tốc độ cũ 
nơi chuyển động đồng nghĩa với an toàn.


Sự rõ ràng không sinh ra dưới áp lực.
Nó chỉ đến khi cơ thể cảm thấy đủ an toàn để nghĩ xa hơn sinh tồn.

Thay vì nghe theo câu “mình phải đi xa hơn rồi”,
có lẽ nên hỏi:
xa hơn theo định nghĩa nào?
của mình, hay của nỗi sợ rằng mình không còn muốn những thứ từng muốn?

Phần lớn thời gian, cảm giác này không có đích đến.
Nó chỉ muốn bạn đừng ở đây nữa.
Và chính điều đó nói lên tất cả.


Những giai đoạn chuyển tiếp luôn vô hình.
Từ ngoài nhìn vào, không có gì xảy ra.
Từ bên trong, mọi thứ đang tự sắp xếp lại.

Nhiều người tưởng mình đi sau,
thực ra chỉ là đi sớm hơn vào một định nghĩa khác của cuộc sống 
nơi sự sống được đặt cao hơn vẻ ngoài.

Khi bạn ngừng coi cơn hoảng loạn này là mệnh lệnh
và bắt đầu coi nó là thông tin,
nó dịu xuống.

Câu hỏi không còn là:
“Tại sao mình chưa đi xa hơn?”

Mà là:
“Từ đây, mình thực sự muốn xây một cuộc đời như thế nào?”

Câu hỏi đó không vội.
Nhưng nó thật.
Và đó là một chỗ đứng vững hơn nhiều.

Thích
Bình luận
Lưu
Bài đăng mới hơn Bài đăng cũ hơn
lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it. lavender bunny with yellow stars around it.

  1. Mình mới đọc “Quả chuông ác mộng”, cũng có suy nghĩ rằng có phải mình đã để rất nhiều “trái vả” rơi rụng, rằng từ nay về sau liệu mình sẽ còn trái nào nữa không. Nhưng có lẽ mình nên là một cái cây, mình có thể luôn tự tạo ra hoa trái của mình, thậm chí kể cả khi không thể nữa, mình cũng sẽ vui vẻ vì đã sống hết một vòng đời

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Cuốn The Bell Jar đúng không one of my favorite books, mãi yêu Sylvia Plath..

      Không phải cái cây nào cũng ra quả quanh năm.
      Có những mùa chỉ để đứng yên,
      để rễ cắm sâu hơn vào đất.

      Giá trị không nằm ở số trái còn lại,
      mà ở việc bạn đã sống trọn một mùa của mình.
      Và đôi khi,
      chỉ cần đứng đó, tiếp tục là cây,
      đã là một cách nở hoa rồi.

      Xóa
    2. Cảm ơn chủ blog. Nhưng mà bình thường bạn cũng nói chuyện vậy ạ? Mình nghĩ có thể bạn đang viết thêm cho bài trên, tại cách bạn trả lời nó … hơi máy ấy. Dù sao viết cũng rất hay

      Xóa
    3. Không mình chỉ được viết tiếp cho bài trên sau khi đọc được bình luận của bạn, cảm hứng quanh ta mà

      Xóa
    4. Giống 1 câu tui thích trong the bell jar
      “I felt my lungs inflate with the onrush of scenery—air, mountains, trees, people. I thought, "This is what it is to be happy.“

      Xóa